Azengeloof:
Een oude religie, die weer, of nog steeds bestaat

GardenStone
©Copyright GardenStone

Asatru, Azengeloof, de Noordse Traditie, Germaanse religie, het zijn alle namen voor het oude geloof van voor de kerstening, van de mensen, die hier vroeger woonden. Met dat 'hier' wordt o.a. bedoeld: Grote delen van Duitsland, Nederland, Scandinavie en IJsland, delen van Engeland en Schotland. Dat was zo'n beetje het vestigingsgebied van de germaanse stammen. Gedeeltelijk woonden in deze gebieden ook wel Kelten, maar die horen hier nu even niet bij, behalve daar, waar ze zich met de Germanen vermengden.

De religie van deze oude bewoners leeft heden ten dage nog of weer; natuurlijk niet identiek aan vroegere tijden, maar aangepast aan de eisen van het leven nu en ingebed in de cultuur van deze tijd; het is de religieuze erfenis uit lang vervlogen tijd. De leden van deze geloofsgemeenschap zijn Intussen al verspreid over meerdere continenten, hebben echter geen centrale organisatie voor allen. In de USA, Canada en Australië kent men weliswaar enige overkoepelende organisaties, lang niet alle regionale en lokale groepen hebben zich daarbij aangesloten, velen geven er de voorkeur aan, zich te beperken tot informele en vriendschappelijke contacten.

Het woord 'Germanen' geeft hier en daar bij mensen een slechte smaak in de mond. Dat is ten dele ook terecht, want b.v. de Nazis misbruikten juist delen uit de germaanse mythologie en geschiedenis voor hun politieke doeleinden, en vandaag aan de dag doen enige rechts-extremistische groepen ze dat na. Hier is dan ook geen sprake van het Azengeloof, hier worden oude overleveringen misbruikt als 'sausje' voor verwerpelijke doeleinden. En dat is nog niet alles; er zijn nog steeds geschriften in de omloop, waar sprake is van duidelijke vervalsing van dingen rondom de Germanen. Deze geschriften dateren voornamelijk tussen 1910 en 1945, maar helaas gebruiken ook hedendaagse auteurs zulke geschriften nog als geloofwaardig bronnenmateriaal.
Aanhangers van het Azengeloof, Asatru, de Noordse traditie, etc. verafschuwen zo'n misbruik, delen die politieke richting niet, en proberen zich er ook zo goed mogelijk van te distancieren.

Het moge nu duidelijk zijn, wat het Azengeloof beslist niet is. Maar wat houdt het dan nu eigenlijk wel in?
Veel. Heel veel. Er dan dan ook vele boeken over deze religie in de omloop, en er komen er nog steeds meer bij. Een poging, om in het kort even het Azengeloof proberen te verduidelijken, kan niet anders dan fragmentarisch zijn. En de keuze van deze fragmenten komt ook helemaal voor rekening van de auteur.

Zoals in elke religie wordt er over vele grotere en kleinere delen, tot en met over kleine details lang een breedvoerig gediscussieerd, en er bestaan dan ook binnen deze religie vele uiteenlopende meningen over deze inhouden. Zonder diep en bewust op deze verschillen in te gaan, kan men in elk geval
zeggen:

Het Azengeloof is een natuurreligie, een religie, die op de levende natuur berust, op dat deel van hetgeen door onze Goden is geschapen, dat we met onze zintuigen kunnen waarnemen.
Daar hebben we direct al iets, wat tegenwoordig voor vele mensen heel merkwaardig klinkt: GODEN, meervoud dus. Het Azengeloof is polytheistisch.
Wie iets afweet van de germaanse mythologie, weet misschien, dat er sprake is van twee 'groepen' Goden; de Azen en de Wanen: De Azen zijn de Goden die gaan over de sociale ordening en het bewustzijn, terwijl de natuur en het menselijk welzijn onder de Wanen vallen. Enige namen hier zijn b.v. Wodan, Frigga, Donar, Freya. Later hierover meer.

Zonder er nu direct de hele germaanse mythologie bij te willen slepen, waarin, zoals elke religie die kent, één gedeelte het ontstaan, de schepping verklaart, kan wel opgemerkt worden, dat de Goden de wereld niet uit het niets schiepen, maar uit de eeuwige oerstof van de kosmos....wij noemen dat nu de kosmos, de germaanse mythologie spreekt over de lege ruimte, waar chaos heerst: de Ginnagagap.

De geschapen wereld is in harmonie met de wetmatigheden van de wereldboom Yggdrasil.
In ons geloof beheersen de Goden het universum niet in die zin, dat ze boven alle wetten staan, nee, net als de mensen, zijn ze ook aan de wetten van de kosmos onderworpen.
Schepping en vernietiging zijn een eindeloos proces; zoals de schepping niet direct aan het begin in een keer volmaakt was, zo zal hij ook niet abrupt ten einde zijn. Alle dingen zijn vergankelijk, het universum, de Goden, de aarde en al haar bewoners, alle maken ze deel uit van deze cyclus. En iedere cyclus is uniek.

Onze Goden zijn verwikkeld in een voortdurende strijd om het voortbestaan, ook het voortbestaan van de mensen en de aarde. Wij mensen bidden niet echt tot onze Goden, maar we scharen ons aan hun zijde in deze strijd tegen reuzen, monsters en demonen.

De boom Yggdrasil staat het midden van de mensenwereld, die Midgard heet, en bundelt in zich alle levensdraden. In haar verenigen zich verleden, heden en toekomst van mens, God, reus, monster en demon.
In de wereldboom leven vier herten, die van de boom eten. Ieder leven is een blad aan de boom, en wordt gegeten. Maar er groeien ook voortdurend nieuwe knoppen en bladeren. Zo gaat het op elk niveau in de wereld ook. Het een leidt steeds tot het ander, en iedere geboorte is een belofte tot het doorgaan van de cyclus.
Dit samenspel van scheppende en vernietigende krachten geldt niet alleen voor de mensen; ook de scheppende krachten van de Goden hebben hun tegenspelers in de vernietigende horde der reuzen en hun metgezellen.

Uit dit voortgaande samenspel vormt zich de tijd en het menselijk bewustzijn. Hieruit volgt ook, dat wij mensen de verplichting hebben, de Goden en hun schepping, de natuur te vereren; dat houdt onder andere in, dat we moeder Aarde en haar gaven eren, en dat het misbruik maken van deze gaven verwerpelijk is. Het 'eten en gegeten worden' is deel van de cyclus, maar we mogen het evenwicht niet verstoren, want elke verstoring is gevaarlijk; ze versnelt de uiteindelijke ondergang van de wereld; Ragnarok.
Weliswaar is Ragnarok, behalve de ondergang van onze wereld, ook weer een nieuw begin, een nieuwe cyclus, maar we mogen deze vernietiging niet zoeken.

Een paar fundamentele begrippen en gebruiken

AZENGELOOF

Hoewel in de naam 'Azengeloof' slechts een groep van de Goden weerklinkt, wordt bedoeld, dat we trouw aan alle onze Goden zijn, Azen zowel als Wanen.

WERELDBOOM

De wereldboom Yggdrasil staat in het midden van de wereld, en haar wortels en takken reiken verder dan we kunnen zien. Ze bereiken de werelden van de Goden en de reuzen en steken tot hoog in de wereld van de mensen.

NORNEN

Onder de boom zitten de drie noodlotsvrouwen, de Nornen. Zij bepalen het (nood)lot van alle mensen, en bij de Nornen houden de Goden meestal hun vergaderingen.

RAGNAROK

Ragnarok is de naam voor de ondergang van Goden, mensen en de wereld. De door de Goden geschapen wereld is niet eeuwigdurend. In Ragnarok, de laatste grote veldslag vernietigen de Goden en hun tegenstrevers elkaar en de aarden met alle leven erop gaat mee ten onder. Slechts een mensenpaar , dat zich verstopte tussen de takken van de wereldboom, overleeft, en uit hen komt een nieuw mensenras voort.

SCHRIFTEN

In hun gebruiken houden de aanhangers zich deels aan het weinige, dat via schriftelijke overlevering aan kennis van vroeger bewaard is gebleven. een van de belangrijkste van deze geschriften is de Edda. Deze gebruiken worden echter niet onveranderd overgenomen. Niet alleen niet, omdat we niet zo goed weten, hoe onze voorouders dit deden, maar ook, omdat de gebruiken aan de huidige mens aangepast zijn. Andere belangrijke geschriften zijn de sagen.
Maar omdat onze huidige maatschappij zo heel anders is als die der vroegere germaanse volken, is ook Asatru heel anders; veel aspecten zijn gewoonweg nieuw, geheel aangepast aan denken, leefwijze en regelgeving van tegenwoordig, en niet in oude geschriften terug te vinden.

BLOT

Onze religie kent ook haar religeuze ceremonieën, waarin eerbied aan de Goden betuigd word. Zo'n ceremonie heet een BLOT Er zijn vier hoofd-ceremonieën, die met oude indelingen van het jaar samenhangen, waarin de verschillende stadia van de schepping te herkennen zijn. Het doel is om de band met de goden steeds weer te bevestigen. Verder zijn er nog enige andere jaarfeesten, (blots).
Binnen de wijd verbreide, en vaak autnoom werkende groepen ligt het aantal blots, het tijdstip van de viering en de naam ervan niet vast. De oude bronnen zijn hier ook niet echt duidelijk. Velen volgen de indeling van de grootste Asatru organisatie in de USA, anderen hebben een andere, afwijkende indeling en lijst van jaarfeesten.
Het woord 'blot' (Blothar) herinnert aan de offerfeesten van onze voorouders.

JAARBEGIN

Volgens de oude indeling is dit op de eerste dag van de winter op een zaterdag in de tweede helft van aktober. De schepping van de materie en het universum staat hier centraal. Dit wordt gevierd in een van de blots, die vaak 'winternacht' genoemd wordt.

GEWIJDE NACHTEN

Centraal staat hier de tweede stap van de schepping; de schepping van het licht, de loop van de sterren, en daarmee de tijd.
Dit wordt tijdens het JOEL blot gevierd, en vindt op 21 december, de kortste dag van het jaar plaats.Direct volgend op Joel zijn de twaalf ruwe nachten. (Zie ander artikel op deze webserver).

LEVEN

Dit is gewijd aan het hoogtepunt der schepping, het leven zelf. Goden, mensen, de aarde en alle leven op de aarde hebben een gemeenschappelijke oorsprong; alle leven is heilig. Dit wordt vaak gevierd in het blot, dat genoemd is naar de Godin OSTARA en het wordt gevierd op 21 maart, waar volgens de huidige kalender de lente begint.

THING

Hier staat de menselijke ordening centraal: Wetten, beschaving, gemeenschap en alle andere regels in de wereld der mensen. In een Thing-bijeenkomst worden vele zakelijke aangelegenheden afgehandeld, die de groep betreffen. Heel belangrijk hierbij is de Thingvrede, die onder bescherming en toezicht van de God Ziu (Tyr) staat. Geweld en ruzie kunnen tot definitieve uitstoting leiden en de bestraffing door Ziu,

GESLOTEN CYCLUS

Herinnert aan de eindigheid van het leven en de schepping. De belofte van voortdurende vernieuwing wordt gesymboliseerd door de regenboog, de brug tussen de hemel en de aarde, de verbinding tussen Goden en mensen. Zolang de regenboog bestaat, heerst er ordening in de wereld van de mensen. Het mit dit begrip samenhangende blot is het OOGSTFEEST en vindt begin augustus plaats.

GROTE EN KLEINE KOSMOS

De gehele schepping weerspiegelt zich in het kleine, zoals het verloop van het jaar een reflectie is van de levensloop op de aarde. Alle planten komen in het voorjaar tot leven en sterven in het najaar. Deze cyclus herhaalt zich op vele niveaus, zolang de aarde bestaat. Het is dus ook op ons mensen van toepassing. En in elke geboorte vervult zich de belofte van de voortgang van de cyclus.

AARDE

Ze is onze moeder, en als zodanig moeten we haar respecteren en haar met eerbied behandelen. Dit in principe ecologische gezichtspunt delen alle leden van het Azengeloof. We noemen onze wereld Midgard

De feesten

Andere blots worden gehouden bij speciale gelegenheden, zoals huwelijken. Sommige aanhangers vieren op 14 februari ook het Valifeest.
Verder zijn er nog andere rituele feesten, de 'Zumbels'. Dat zijn geen blots, maar bijeenkomsten, waar de Goden in een drinkoffer bedankt worden, b.v. bij een overwinning, bij het slagen voor een examen, e.d. Ook worden hier voorouders herdacht en in ere gehouden.

De Goden

Het Azengeloof kent vele Goden, een kleiner aantal ervan komt in de overgeleverde bronnen vaker naar voren dan andere. Omdat de meeste van de bronnen van ijslandse en scandinavische oorsprong zijn, zal het duidelijk zijn, dat voor de germaanse volken daar, die Goden dan ook tot de belangrijkste behoorden. In het huidige Azengeloof is dit grotendeels overgenomen, hoewel veel groepen navorsingen gedaan hebben, en nog steeds doen, nnar de germaanse goden die in hun gebied van belang waren. Dit wordt voornamelijk gevonden in lokale en regionale mythen en sagen, en voor een kleiner gedeelte via archeologische ontdekkingen. Zo komt in de friese streken de God Forseti naar voren, en in zuidwestelijk Nederland de Godin Nehellenia. Deze Goden nemen dan ook in de religieuze beleving hun plaats in.
Enige van de goden zijn:

Wodan

Noordse naam is Odin. De hoogste van de Goden. God der dichtkunst, van de runen un van de toverkunst. In zijn kasteel Walhalla wonen de in ere gestorven mensen, vroeger de 'helden'. Hij berijdt het achtbenige vliegende paard Sleipnir, en wordt gevolgd door twee wolven. Bij hem zijn twee raven, Hugin, de 'begrijpende' en Munin, de 'onderscheidende', die hem steeds alle nieuws uit alle werelden vertellen.

Frigga

Noordse naam is Frigg. Ze is de vrouw van Wodan, en beschermster van het huwelijk en van alles in en rondom het huis. Ze is ook bekend onder andere namen, waar dan ook weer andere aspecten mee verbonden zijn.

Donar

De beschermer van alle mensen en van Midgard (de bewoonde aarde). Zijn teken is de beroemde hamer, Mjolnir, der verpulveraar. Voor de voorouders was hij de God, die in het dagelijkse leven het meeste aansprak.

Sif

Sif hangt samen met 'sippe', en dat is een samenhangende groep, gebaseerd op familiebanden. Ze is de vrouw van Donar, beschermster van de familie.

Ziu

Ook vaak met de noordse naam Tyr aangesproken. De god van de krijg, heldhaftigheid en dapperheid, maar ook van de gerechtigheid en de vrede. In het gevecht met de monsterachtige reuzenwolf Fenrir offert hij zijn rechterhand op, om het dier in boeien te kunnen slaan, waardoor Midgard als een veilige plaats voor de mensen behouden blijft.

Frei

Ook wel Frey en Freyr. De god van de vruchtbaarheid, god van het graan en van alle planten op de aarde. Heerser over regen en zonneschijn.

Freia

Ook: Freya, zuster van Frei en godin van de liefde, van de bloesems en van de natuur in het algemeen. enige bronnen zien haar ook als Moeder Aarde. Ze was, en is voor velen de meest geliefde Godin.

Njord

Is de vader van Freia en Frei, en de beschermer der vissers en zeevarenden.

Loki

De onrustbrenger en aanstichter van onenigheid, ook onder de Goden. In zekere zin vertegenwoordigt hij de negatieve aspecten, maar omdat alles twee polen heeft, is hij daarmee ook de God van het evenwicht.

Zoals aan het begin al opgemerkt werd, is deze informatie over het Azengeloof fragmentarisch. Wie meer weten wil, leze op deze site andere bijdragen, eveneens op www.asatru.nl.
Maar ook kunnen via het emailformulier op de hoofdpagina van deze site vragen gesteld worden.

Terug