Familie: Rosaceae

Latijnse naam: Crataegus

Engels: Hawthorn

Frans: Aubé pine

Duits: Weissdorn

Rune: (H)uath

Symboliek

Rune: Huath betekent vreeswekkend, onbekendheid

Begrippen: zuiverheid, extase, bescherming In de literatuur symbool voor teerheid en koele schoonheid, in het echt uitgerust met afschrikwekkende doornen en hout, hard als ijzer.

Boom van dood en van leven.

God: Vulcanus

Godin: Morgaine, Maia, Flora

Machtsdier: stier, raaf

Tarot: hogepriesteres

Botanie

Er bestaan veel meidoornsoorten die onderling moeilijk te onderscheiden zijn. Een belangrijk onderscheid is die tussen de eenstijlige (Crataegus laevigata) en tweestijlige meidoorn (crataegus monogyna).

De tweestijlige is een struik van maximaal 10 m hoogte, met een grijze schors met vrije rechte barsten erin, daaronder is de bast bruin. De bladeren hebben stompe, tot aan de voet gezaagde lobben, ingesneden tot ongeveer de helft van elke bladhelft. Bovenaan is het blad donkergroen en glanzend, aan de onderkant iets lichter van kleur.

De doornen zijn ongeveer 1 cm en vrij schaars.

Bloemen zijn ijl, wit of rose, ongeveer 9 aan een bosje. Bloeitijd april- juni. De vruchten zijn dieprood, eirond en circa 1 cm lang. Rijp oktober -januari.

De beste plaats is een schaduwrijke plek op vochtige kleiachtige bodems, maar ook kalkrijke bodems zijn geschikt.

De eenstijlige meidoorn kan groter worden, is meer een boom, tot 18 m. hoog. De schors is zilvergrijs, met regelmatige barsten, daaronder een oranje of rozige onderlaag.

De doorns lijken wel puntige zijtakjes. De bladeren azijn een beetje spits, gaafrandig of aan de top enigszins getand, ver ingesneden, vrij leerachtig. Van boven glanzend donkergroen, onderaan doffer en bleker, in de oksels vind je witte haren.

Bloemen, wit of roze, staan in groepjes van 3 bijelkaar. De vruchten kunnen in kleur variëren van rood tot kastanjebruin. Beide verschijnen ruim een maand eerder dan die van de 2 stijlige.

Gebruik

Geneeskracht

• werkzame bestanddelen
  

De werkzame delen zijn de bloemen en de vruchten, maar vooral de bladeren!

De stof die werkzaam is, is flavonoïde.

Bladeren verzamelen in de zomer, de bessen in de herfst.

• Toepassingen
  

Meidoorn is een veelzijdig hartmiddel en houdt de normale bloeddruk in stand.

Capsules in de handel: 1 capsule bevat 200 mg van de bloemknoppen van de Crataegus gestandaardiseerd op 1 % flavonoiden, 3 maal daags 1-2 capsules met een 1/2 glas water na de maaltijd innemen.

Tinctuur tegen hartneurose en degeneratie van de hartspier en bij hoge bloeddruk

Thee: 2 eetlepels bloesem met 1/4 l kokend water overgieten en 20 minuten laten trekken.
2 tot 3 maal daags 1 kopje.

Vruchten: huismiddel tegen buikpijn en diaree.

De moes geeft nieuwe energie.

Spoelen met een aftreksel van bessen en bladeren om bloedingen te stelpen en ontstekingen te remmen.

Bloesemthee geldt als een opwekkende drank.

Voeding, brandbaarheid en ander praktisch gebruik

Dze plant bewees de mens reeds lang voor onze jaartelling zijn goede diensten. Zo dienden de rode vruchten de prehistorische mens reeds als voedsel. Het keiharde hout werd voor minder aangename praktijken gebruikt: men maakte er de hakblokken van, waarop de onthoofdingen plaatsvonden.

De boom werd veel geplant door boeren, omdat het een uitstekende beschermende heg vormt., waarin ook diertjes hun toevlucht kunnen nemen.

Het hout geeft goed aanmaakmateriaal en werd/wordt gebruikt om brood te bakken.

De bijzondere greinpatronen en de diepe rood kleur van de wortelstompen maken meidoorn hout populair bij houtbewerkers.

Stokken omwonden met winde of kamperfoelie geven een kurkentrekkerseffect.

Jam, compote, siroop en thee van de bessen.

Bloemen in een fles met enkele lepels suiker en brandewijn, 3 maanden laten staan, in het begin omschudden.

De jonge bladknoppen kunnen worden verwerkt in salades.

Magisch gebruik, mythen en legenden

De meidoorn is net als de wilg verbonden met leven en dood. Maar anders dan de wilg zijn de associaties met de meidoorn tegenstrijdig. De puriteinen hakten hem om, de monniken in Glastonbury vereerden hem, aan de ene kant is hij verbonden met huwelijken, een symbool van voedsel en hoop, aan de andere kant is hij verbonden met taboes en vervloeking.

Als we de gebruiken rond de meidoorn en de meimaand naast elkaar zetten, zien we die zelfde tweeslachtigheid terug.

Het omhakken van een meidoorn brengt iemand in groot gevaar, zijn veestapel zal worden vernietigd, hij zal kinderen en geld verliezen.

De meidoorn maand kende een verbod op huwelijken en sex, Graves schrijft dat in deze maand de oude kleren werden gedragen, "trek geen nieuwe kleren aan tot de ongelukkige meimaand voorbij is.

De Romeinen en Grieken plachten in deze maand hun tempels schoon te maken, en de beelden te wassen ter voorbereiding van het midzomerfestival.

Ook in de legende van Culwych en Olwen is het de vader van de meidoorn, de kwaadaardige reus Yspaddaden, die Culwych onderwerpt aan de vreselijkste beproevingen, om zolang mogelijk de maagdelijkheid van zijn dochter te bewaren

De andere reeks gebruiken zijn juist verbonden met verliefdheid, vruchtbaarheid en extase.

Rond de godin Flora bestond een orgiastische cultus, waar ook het dansen rond de meipaal vandaan komt. De geur van de bloemen is heel erotisch en opwindend voor mannen, en daarmee een symbool voor de zoetheid van de (vrouwelijke) sexualiteit.

Een bloemenkrans werd gedragen bij huwelijken, voor bescherming en liefde.

en de boom werd veel gevonden bij heilige plaatsen van de kelten vooral bij hun heilige bronnen.

Het zou kunnen dat beide aspecten voortkomen uit 1 bron, en dat de negatieve, beperkende kant voort is gekomen uit angst voor het wilde, vrouwelijke, extastische en intuïtieve iets wat wel vaker gebeurt met oude gebruiken.

(Persoonlijke) gedichten, gebeurtenissen en verhalen

Terug