De Kelten:
gewoon een beetje informatie

Bran Mac Myrddin
Nederlandse vertaling: GardenStone


Voorwoord

de hiernavolgende informatie beroept zich niet speciaal op wetenschappelijke bronnen. Het is veelmeer een grove samenvatting van keltische, overgeleverde verhalen, hier vanuit het gezichtspunt van een druïde verteld. Juist daarom is deze informatie niet volledig, deels vanwege de zwijgplicht van de druïden ten opzichte van hun geheimen.
Deze tekst moet daarom alleen maar gezien worden als een basis voor overpeinzingen en als geheugensteuntje voor de eigen activiteiten van diegenen, die zelf ook in deze zaken geinteresseerd zijn.
Mijn bijzondere dank gaat uit naar mijn leraar, mentor en collega Godhi Ásathor Odhinnson, mijn schotse collega Tara MacTaggert en alle andere collega's die mij terzijde hebben gestaan.

Bran Mac Myrddin


I. "De Kelten"


1. Oorsprong

De Kelten zijn niet, zoals dat nog vaak geschreven wordt, een "mythisch ras", dat uit de nevelen van vergane tijden tevoorschijn is gekomen, om de mensen uit onze tijd voor raadsels te stellen. We weten nu, dat ze als volk de sporen dragen van talloze omzwervingen en oorlogen, verdeeld over uiteenlopende stammen.

Wanneer we kort naar het ontstaan kijken, dan begint hun geschiedenis vermoedelijk in het gebied, dat we nu aan kunnen duiden als de streek tussen de Kaukasus en Voor-Azie; dus het gebied, van waar alle indo-europese volken oorspronkelijk afstammen. Waar deze dan weer vandaan kwamen, is tot op heden wetenschappelijk nog niet achterhaald. Wij moeten dus beginnen op het tijdstip, wanneer we de uiteenlopende volken kunnen identificeren, zoals b.v. de Kelten, de Germanen, de Slaven, en de verschillende culturen rondom de Middellandse Zee.
Vanuit dit aangeduide oorsprongsgebied trokken dus ook die stammen westwaarts, die samen later de cultuur der Kelten representeerden, en het toenmalige gezicht van Europa danig veranderden.


2. De Weg

Nadat het ijs en de kou, de "onzichtbare vijanden" uit de overleveringen zich uit de europese landen teruggetrokken hadden, maakten verschillende stammen zich op, om het nu vrijgeworden gebied in bezit te nemen. De stammen, die een meer noordelijke richting insloegen, werden later onder de noemer "Germanen" gebracht, en de stammen die naar het westen en zuidwesten trokken, kregen later de aanduiding "Kelten". De reis van deze stammen beinvloedde de noordzijde van het middellandse Zee gebied, de Balkan, het Alpengebied tot diep in Midden-Europa, Frankrijk, Spanje, tot en met de britse eilanden, en hun cultuur vermengde zich met de lokale culturen.


3. Ontmoetingen

Op hun weg naar de gebieden, waar ze zich uiteindelijk zouden vestigen, lieten ze in de mythen van verschillende volken hun sporen na, en omgekeerd lieten deze volken op hun beurt ook sporen na in de keltische mythologie. Zo leefden de Kelten in de griekse mythologie voort als het "strijdbijlenvolk", later werden ze gezien als "de laatsten uit Troje", zoals de "Zonen van Mile" ze noemden. Spaanse mythen hebben het over een stam van krijgers uit het oosten, die het land bevrijdden van een tirannie.
Het rijkste arsenaal aan mythen ontstond echter bij hun vestiging op de britse eilanden; daarbij zijn vooral de "Fomoráin", de "Thuátha de Danán" en de "Picti" und Ur-"Scoti" te noemen.


4. Het nieuwe tehuis

De groepen Kelten, die zich op het continent vestigden, dus de Oost-Kelten op de Balkan, en de levantische -, de helvetische -, en de Hispanokelten, versmolten snel met andere stammen tot eigen, zelfstandige culturen.
De Galliers lieten zich, na hun nederlaag tegen Caesar bei Alesia, snel romaniseren,
De "Eilandkelten" konden noch lange tijd hun eigen cultuur, niet beinvloed van buitenaf, voortzetten. De geografische ligging isoleerde deze gebieden tegen de grote veranderingen op het continent. Ook de Romeinen kwamen op de eilanden niet verder dan dat deel, dat onder britonse invloed stond.
Pas veel later, wanneer de Angelen en de Saksen op het toneel verschijnen op de eilanden, en daarna ook nog de Vikingers en de Noormannen die gebieden, tot in Ierland betreden, ondergaat de cultuur der Kelten weer nieuwe invloeden van nuitenaf.



II. De maatschappij der Kelten


1. De ordening

Wanneer we nu het leven van de Kelten kort bezien, dan wordt met het begrip Kelten niet een stam der Kelten (komt van Celtoi = helden) bedoeld, maar het hele volk, alle stammen, waar ze ook woonden. Zo wordt hier ook het begrip "keltische cultuur" bedoeld.

De eigenlijke ordening van de maatschappij der Kelten is gebaseerd op twee pijlers; namelijk "de wet van de Clan" en "het geloof". De eerste pijler regelde alle materiële aangelegenheden, terwijl alles andere door de "hoeder van het geloof en de traditie" behandeld, beproefd en besloten werd. Deze laatsten waren de druïden, de wijze vrouwen en de barden.
Er is sprake van een hechte structuur, waarin een horizontale hierarchie te onderscheiden is; vanuit de religie wordt elk deeltje als een dell van een groter geheel gezien, elk deel neemt de plaats in, die op grond van bestemming en vaardigheden geregeld was. Afkomst en sekse zijn daarbij onbelangrijk, het raamwerk van de natuur was de leidraad.
Men kan dit bijvoorbeeld in de stammenorganisatie zien: Ter bescherming koos elke clan een geschikte aanvoerder, deze aanvoerders op hun beurt kozen een lord, die voor een groter gebied verantwoordelijk was, en in de vergadering van clanlords werd een koning gekozen. Tenslotte kozen de koningen een Hoge koning, die er dus voor alle clans was.
De Hoge koning kon, net als de koningen, de lords en de aanvoerders elk moment ook weer afgezet worden. Bij alle deze functies was de afstamming onbelangrijk, alleen de persoonlijke kwaliteiten telden.

De gedachte, die aan deze structuur ten grondslag lag, was, dat, overeenkomstig de natuur, wie zich als individu profileert, daarmee de gemeenschap dient. De mannen en vrouwen van de clan dachten niet in begrippen als "gemeenschap", "stand of klasse", ieder dacht "alleen aan zichzelf", zoals dat in de natuur ook vaak zo gaat. En daarmee werd voldaan aan de functie die ieder individu in het geheel had.


2. De keltische vrouw

Een belangrijk punt is ook de plaats van de vrouw, resp. het vrouwelijk element in de gemeenschap der Kelten. De indo-europese basisstructuur, het gelijkwaardige bestaan naast elkaar van een Aardgodin en een Hemelgod, blijft bij de Kelten bestaan. Door de vestiging op vaste plaatsen en door de landbouw kreeg de leven-voortbrengde Aardmoeder in het dagelijkse leven zoveel gewicht, dat vanuit de huidige (patriarchale) zienswijze, de keltische gemeenschap als matriarchaal aangeduid wordt.

Het was ook zo, dat de keltenvrouw een, weliswaar passieve, maar toch een hogere positie innam dan de man. Woorden als emancipatie en gelijke rechten waren voor de Kelten onbekend, omdat alleen al vanuit hun religie en hun levensfilosofie de mannen en vrouwen gelijkwaardig waren. Maar de vrouw was degene, die nieuw leven kon voortbrengen, en dat gaf haar die bijzondere plaats in de clan.

De kelten kenden veel koninginnen en krijgsters, en hadden eveneens vaak hoog aanzien door hun toverkrachten en grote wijsheid.



III. Het keltische geloof en het druidendom


1. Geloven

Het triskelion is het symbool van de Kelten, dat voortdurend aan de mystiek en het geloof herinnert. Het belichaamt het ontstaan, het zijn en het vergaan. Het is het teken van de "Grote Moeder", van de natuur. Door dit teken te volgen, neemt ieder de hem of haar "toebedeelde" plaats in, in het grotere geheel. Tegelijkertijd volgt ieder, vanuit hetzelfde religieuze denken, zijn eigen doelen.
Vanuit dit individuele handelen binnen het natuur-denken, en met eerbiediging en onder bescherming van de wetten der natuur, laat zich ook het keltische noodlotsdenken verklaren.

Het collectief van de hele gemeenschap is dus gebaseerd op de individualiteit van iedere persoon. Vanuit dit gezichtspunt heeft men geen religieuze organisatie in de zin van een "kerk" nodig, want voor ieder is het geloof een hoogst persoonlijke zaak; men kan zelfs zeggen, dat ieder zijn geloof uitdraagt, door te leven en door te leven naar de wetten der natuur. Het geloof der Kelten is dus niet catechistisch, maar een individuele levensweg.


2. De religie

Binnen het totale geheel, dus binnen de natuur, zijn er krachtenm die bijzonder opvallen, zoals b.v. bliksem, vuur, geluid, en.genezing Om met zulke krachten te kunnen omgaan, hebben ze namen nodig; namen, die door de "Hoeders der wet", de druïden, gegeven werden. Zulke namen waren b.v.: Hoeder, Wreker, Helper, Leider. Samen vormen ze de religie.
Deze krachten zijn geen goden in griekse of hellenistische zin; daar zijn het zelfstandige wezens, die buiten de grenzen van de natuur bestaan. Bij de Kelten maken ze deel uit van de natuur, met een zelfstandige, individuele handelingsmogelijkheid binnen dat natuurlijke kader, dus net zo als de mens zelf.
Het kennen van de regels van deze krachten, deze ook uit te voeren, met hen communiceren, ze om hulp vragen of te iets op te dragen, dat was enkel en alleen de taak van de priesters, de druïden.


3. De Hoeder van het Evenwicht

Tegenwoordig worden druïden vaak met oude mannen met lange baarden geassocieerd, Van zulke denkbeelden moet men natuurlijk afstand nemen.
Druïden maakten gewoon, net als de clansman- of vrouw, de krijger, de handelaar, de aanvoerder en de koning, deel uit van de hierarchie in de keltische gemeenschap, net als de wijze vrouwen, de poeten en de barden.

Het "beroep" druïde" was dus niet iets heel buitengewoons, maar gewoon een functie temidden van vele andere. Een functie met veel verantwoording was het wel, wanner je de gebieden bekijkt die ertoe behoorden:
Hoeder van de wet, adviseur, ceremoniemeester, priester, leider bij het onderhoud van het landschap, dier- en plantkundige, ziener, chronist, scheidsrechter, leraar, verhalenverteller, en nog meer.

Vanwege dit brede werkgebied ontstond de regel, dat ieder dat moest doen, wat hij het beste kon doen, en daarom werd bij de opleiding van druïden heel goed rekening gehouden met de speciale begaafdheden van elke leerling. En hierdoor hoorden de druiden tot de groep "specialisten".
Druïde worden was een roeping: De verantwoordelijke druïde van een bepaald gebied bekeek alle jonge mannen in een dorp of in een bepaald gebied, en won informaties over hen in. Op grond van begaafdheid koos hij dan een van hen als leerling. En daarmee zorgde hij ervoor, dat de door hem behoede kennis van generatie op generatie werd overgedragen, en deze kennis nam, door de ervaring van elke generatie, steeds toe.


Literatuurlijst

Bain, George; "Celtic Art" Constable & Company Ltd., London

Rutherford, Ward; "Celtic Mythology", The Aquarian Press, Wellingborough

Powell, T.G.E.; "The Celts", Thames & Hudson, London

Piggott, Stuart; "The Druids", Thames & Hudson, London

Hope, Murry; "Practical Celtic Magic", The Aquarian Press, Wellingborough

Branston, Brian; "Gods of the North", Thames & Hudson, London

Mallory, J.P.; "In the Search of the Indoeuropeans", Thames & Hudson, London

Blaiwers, Steve; "The Irish Celtic Magical Tradition", The Aquarian Press, Wellingborough

Matthews, John; "Taliesin" The Aquarian Press, Wellingborough

MacCrossan, Tadhg; "The Sacred Cauldron" LLewellyn Publications Inc., St.Paul MN USA

Fitzpatrick, Jim; "The Book of Conquest", Dragon's World Lmt., Limpsfield

Fitzpatrick, Jim; "The Silver Arm", Dragon's World Lmt., Limpsfield

Lengyel, Lancelot; "Das geheime Wissen der Kelten", Bauer Verlag, Freiburg

Markale, Jean; "Die Druiden", C.Bertelsmann Verlag, München


¸1995 Bran Myrddinn - Deze tekst mag vrij verdeeld en gekopieerd worden, echter zonder deze te veranderen. Bij citaten dient als bron genoemd te worden: "Die Kelten", Bran Myrddinn 1995.


Terug