---

Saxnot
een andere naam voor Freyr
 - een voorstel -

Door GardenStone
© Copyright GardenStone 2006.

- - - - - - - - - -

De Codex pal. 577 uit de Vaticaanse bibliotheek bevat een saksische doopgelofte (8e, 9e eeuw),  waarin gevraagd wordt de drie germaanse Goden Wodan, Donar en Saxnot af te zweren. Deze tekst luidt:

ec forsacho allum dioboles uuercum and uuordum, Thunaer ende Uuöden ende Saxnote ende allum them unholdum the hira genötas sint.

Vertaald:

Ik zweer alle duivelse werken en woorden af, Donar en Wodan en Saxnot en alle demonen die hun metgezellen zijn.

Dr. Jan de Vries schrijft hierover in zijn „Altgermanische Religionsgeschichte“:

“De God die als derde wordt genoemd, moet tenminste aan de eerstgenoemde twee gelijkwaardig geweest zijn, daarom kan dit geen lokale Godheid zijn geweest.”

Dit lijkt logisch en aanvaardbaar. Maar dan schrijft hij:

“Hiervoor komt alleen Tiwaz in aanmerking, zijnde de enige God met een gelijkwaardige positie.”

Hier is kritiek op z’n plaats:

 Hij brengt dit als een feit, het is echter niets meer dan een veronderstelling, een hypothese. Hij geeft er zelfs geen duidelijke argumentatie bij. Desalniettemin is deze opvatting van De Vries  algemeen geaccepteerd. Helaas, want ze mag zeker in twijfel worden getrokken, omdat er betere argumenten zijn om Saxnot (Seaxnet) als een andere naam voor Freyr of Ingwe te zien.

Jan de Vries gaat dan werkelijk te ver, wanneer hij vervolgt:

“ …we concluderen, dat de vruchtbaarheidsgoden, in tegenstelling tot Njord en Freyr in het noorden, hier volledig ontbreken.”

Ten eerste weten we gewoon veel te weinig van de situatie daar destijds om zo’n generaliserende conclusie te trekken, ten tweede, wanneer we Freyr met Saxnot gelijkstellen,  dan brengt dat het geheel weer meer in overeenstemming met overeenkomstige situaties in het noorden, bijvoorbeeld in de hoofdtempel van het zweedse Uppsala, waar, volgens Adam van Bremen,  (11e eeuw), Thor (Donar), Odin (Wodan) and Freyr (Fricco) werden geeerd.

De Vries schrijft verder dat de Saksen Saxnot mee naar Engeland brachten, waar de naam bewaard bleef als ‘Seaxneat of ‘Saxniat’ in de stamboom van de koningen van Essex , als de zoon van de God Woden. (Wodan).

Aan de andere kant echter, komt in de stambomen van de koningen van Northumbria (Deira en Bernicia), Lindsey, Kent en East-Anglia de naam “Frealaf” voor als de vader van Woden. Het eerste deel van die naam (Frea-) kan wijzen op de God Ingwe-Frey(r), Fricco, Frau.

Mogelijk is Freyr’s naam ook bewaard gebleven in de geneologie van de koningen van Wessex, als ‘Freawine’ in de stamboom van  /Eethelwulf.

Deze opmerkingen kunnen een basis bieden voor het voorkomen, resp. bestaan van Freyr in Engeland. Hierbij kann ook bedacht worden, dat we in andere streken Ingwe-Freyr kennen als de grondlegger van een koninklijke dynastie. Dat brengt dan in Engeland Saxnot en Freyr-Ingwe onder de aandacht.

De germaanse stammen die Engeland veroverden, in hoofdzaak de Angelen, Saksen en Juten, woonden tevoren langs de duits-deense noordzeekust, zonder twijfel het stamgebied van de Germanenstammen, die Ingwaonen genoemd worden. (Ingwe).

Het is nauwelijks voorstelbaar, dat, na hun verhuizing naar Engeland, zo’n voor hen belangrijke God volledig uit het blikveld verdwijnt. Dit maakt het voorkomen van delen van Freyr’s naam in de genoemde stambomen des te aanvaardbarer.

Dat Frey(r)-Ingwe bij de Saksen niet onbekend was, mag als zeker aangenomen worden. Hiervoor getuigen de Weser-runenbotten, waarin de ingegraveerde naamvormen Ingbari en Ingwe duidelijk herkenbaar zijn. Deze beenderen, voorzien van vele inscripties, werden gevonden in het vroegere land van de Saksen en geven aan, dat Frey(r)-Ingwe daar een belangrijke Godheid was.

De oorspronkelijke betekenis van het woord Saxnot, (Sahsginöt) ist ‚zwaardgenoot’, hetgeen mogelijk voor Jan de Vries een reden was hierbij aan de krijgsgod Tiwaz te denken. We weten echter, dat Freyr-Ingwy een machtig zwaard bezat, hij is zelfs van de germaanse goden de enige, die een magisch zwaard bezit. Het feit, dat volgens de mythen alleen Freyr zo’n zwaard had, kann een aanwijzing zijn, dat bepaalde germaanse stammen hem als een zwaardgod zagen, mogelijk als de zwaardgod. Dit kan verklaren, waarom hij ook Saxnot werd genoemd, ook al kende men hem ook nog onder een andere naam.